تفاوت شیطنت کودک با بیش‌فعالی چیست؟

گاهی پرتحرکی، بی‌حوصلگی و گوش‌ندادن کودک باعث می‌شود والدین به بیش‌فعالی فکر کنند. اما شیطنت طبیعی با اختلال نقص توجه ـ بیش‌فعالی تفاوت‌هایی دارد که باید در طول زمان، در محیط‌های مختلف و با توجه به تأثیر رفتار بر زندگی کودک بررسی شوند.

تفاوت شیطنت کودک با بیش‌فعالی چیست؟

بسیاری از کودکان پرانرژی‌اند، زیاد حرف می‌زنند، بازیگوشی می‌کنند یا گاهی به حرف والدین توجه نمی‌کنند. این رفتارها به‌تنهایی به معنای ابتلای کودک به اختلال نقص توجه ـ بیش‌فعالی نیستند. بیش‌فعالی یک اختلال عصب‌رشدی است که می‌تواند با دشواری پایدار در توجه، کنترل تکانه یا تنظیم میزان فعالیت همراه باشد و معمولاً بر عملکرد کودک در خانه، مدرسه یا روابط او اثر می‌گذارد.

شیطنت طبیعی کودک چگونه است؟

شیطنت و بازیگوشی بخشی از رشد طبیعی بسیاری از کودکان است. کودک ممکن است هنگام خستگی، هیجان، گرسنگی، حضور در محیط شلوغ یا مواجهه با یک فعالیت خسته‌کننده بی‌قرار شود. این رفتارها معمولاً با تغییر موقعیت، استراحت، یادآوری قوانین یا جذاب‌شدن فعالیت کاهش پیدا می‌کنند.

در شیطنت معمولی، کودک اغلب می‌تواند در شرایطی که واقعاً برایش مهم یا جذاب است، مدت بیشتری منتظر بماند، دستورها را دنبال کند یا فعالیت خود را کنترل کند. البته هیچ نشانه واحدی برای جداکردن قطعی شیطنت از بیش‌فعالی وجود ندارد و رفتار کودک باید به‌صورت کلی بررسی شود.

درباره نویسنده

دکتر محمدرضا داودی، متخصص روانشناسی کودک

با سابقه ی بیش از 15 سال در حوزه درمان مشکلات کودکان