بچه‌ام درس‌ها را یاد نمی‌گیرد؛ آیا اختلال یادگیری دارد؟

اگر فرزندتان با وجود تمرین، در خواندن، املا یا ریاضی مشکل دارد، در این مقاله با نشانه‌هایی آشنا می‌شوید که کمک می‌کنند مشکلات گذرای یادگیری را از مواردی که نیاز به بررسی تخصصی دارند بهتر تشخیص دهید.

کودک دبستانی در حال انجام تکالیف با کمک والد

در سال‌های اخیر والدین زیادی با نگرانی‌هایی مثل «بچه‌ام درس یاد نمی‌گیره» یا «هرچقدر باهاش تمرین می‌کنم، فردا دوباره فراموش می‌کنه» برای بررسی مشکلات تحصیلی فرزندشان مراجعه می‌کنند. یکی از نگرانی‌های رایج این است که آیا کودک دچار اختلال یادگیری است یا علت دیگری باعث شده یادگیری برای او دشوار شود.

اما هر کودکی که در خواندن، املا، ریاضی یا به‌خاطر سپردن درس‌ها مشکل دارد، لزوماً اختلال یادگیری ندارد. عوامل مختلفی می‌توانند بر عملکرد تحصیلی کودک اثر بگذارند و برای تشخیص علت، باید الگوی مشکلات او را در طول زمان و در موقعیت‌های مختلف بررسی کرد.

چه زمانی احتمال اختلال یادگیری کمتر است؟

  • عملکرد کودک در برخی روزها خوب و در برخی روزها ضعیف است
  • زمانی که یک معلم دوست‌داشتنی و مهربان به او آموزش می‌دهد، او درس را بهتر یاد می‌گیرد و مشکلاتش کمتر می‌شود.
  • زمانی که خوابش کم شده یا نگران است، مشکلاتش در املا و ریاضی بیشتر می‌شود.
  • زمانی که با موبایل شما در اینستاگرام و روبیکا سرگرم است، خیلی راحت‌تر مطالب را می‌خواند و می‌فهمد.

چه زمانی باید احتمال اختلال یادگیری را بررسی کنیم؟

زمانی بررسی تخصصی جدی‌تر می‌شود که کودک با وجود آموزش مناسب، تمرین کافی و فرصت یادگیری، همچنان در یک یا چند مهارت مثل خواندن، املا، نوشتن یا ریاضی به‌طور پایدار مشکل داشته باشد و این دشواری روی عملکرد مدرسه او اثر بگذارد. در چنین شرایطی بهتر است به‌جای افزایش صرف تمرین، علت مشکل دقیق‌تر ارزیابی شود.

  • مشکل همیشگی است و فقط مربوط به چند روز یا یک امتحان خاص نیست.
  • کودک با وجود توضیح و تمرین مناسب، هنوز مشکل دارد.
  • دشواری یادگیری باعث افت عملکرد تحصیلی و ناکامی زیاد کودک می‌شود.
  • معلم و والد الگویی از مشکل را در موقعیت‌های مختلف مشاهده می‌کنند.

اگر مشکلات درسی فرزندتان پایدار است، بهتر است به‌جای زیادتر کردن مشق و تمرین، ابتدا مشخص شود کودک دقیقاً در کدام مهارت مشکل دارد. نمونه‌های املا، روخوانی، تکالیف ریاضی و نظر معلم می‌توانند اطلاعات مفیدی درباره الگوی مشکل به ما بدهند.

اگر مشکلات درسی فرزندتان ادامه‌دار شده و نمی‌دانید از کجا باید شروع کنید، می‌توانید برای بررسی دقیق‌تر و انتخاب مسیر مناسب ارزیابی وقت بگیرید.

درباره نویسنده

دکتر محمدرضا داودی، متخصص روانشناسی کودک

با سابقه ی بیش از 15 سال در حوزه درمان مشکلات کودکان